عبد الحسين بينش

155

آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )

قديم‌ترين زادگاههاى تمدن بوده و قدمت تمدن مصرى به سه هزار سال پيش از ميلاد بازمىگردد . در دوران باستانى كوششهايى براى نفوذ در داخل اين قاره به عمل آمد . هرودُت در قرن پنجم قبل از ميلاد و هيئت اعزامى نرون در قرن يكم پس از ميلاد ، هر دو در صدد حل يكى از معماهاى قديم ( يعنى كشف منبع نيل ) برآمدند ولى توفيق نيافتند . اما سرانجام در سايهء تلاشهاى كاشفان قرن هجده و نوزده جاهاى ناشناختهء آفريقا نيز كشف گرديد . پرسش : ناشناخته ماندن بخشهايى از آفريقا تا سده‌هاى اخير به لحاظ تمدنى چه مفهومى دارد ؟ 3 . ورود اسلام به آفريقا مسلمانان پس از آنكه فتح مصر را كامل كردند ، در سال 22 ه / 642 م درصدد گشودن سرزمين آفريقا برآمدند ؛ و اين مهم را طى سه مرحله به انجام رساندند . 1 . در چهار سدهء نخستين اسلامى آفريقاى شمالى و سودان گشوده شد . 2 . از سدهء چهارم تا اواسط سدهء پنجم مسيحيان نوبى ، « 1 » « سواحلى » « 2 » ها ، مردم ساحل زنگبار و قبايل صحرا به دين اسلام درآمدند . در سدهء پنجم قبايل بربر در رواج مذهب اسلام فعاليت شديدى كردند . اينان خود به وسيلهء يك شيخ صوفى به نام عبدالله ياسين ، كه رباطى در جزيره‌اى نزديك سنگال داير كرده بود ، اسلام آورده بودند . گروهى از پيروان وى موسوم به « مرابطون » ، « 3 » مراكش را فتح كردند و دولتى را به همين نام در آنجا تشكيل دادند . گروهى ديگر از پيروانش در بخشهاى داخلى قاره نفوذ كردند و كشور غنا را ، ميان سنگال و نيجر ، تصرف كردند و مردم آنجا را به دين اسلام درآوردند . پس از مدتى اسلام ميان قبايل ساكن در كرانه‌هاى بالاى رود

--> ( 1 ) . نوبه يا نوبيا : مملكت شمال شرق آفريقا كه از آبشار اوّل نيل ( نزديك آسوان مصر ) تا خرطوم ( سودان ) ممتد بوده‌است . ( دايرة المعارف فارسى ) ( 2 ) . نام بومى مردم سواحل كنيا و تانگانيكا و زنگبار در آفريقا كه اخلاف سياه‌پوستان بانتو و سوداگران عرب‌اند . ( دايرة المعارف فارسى ، مصاحب ) ( 3 ) . نام دولتى اسلامى در مراكش و مغرب اقصى و اندلس كه از 447 يا 448 تا 541 ، حدود يك قرن ادامه داشت . مراد ازمرابطون ، طايفه جنگجويانى است كه در مرزهاى اسلامى ساكن با كفار آن سوى مرز در جنگ بودند . ( دايرة المعارف فارسى ، مصاحب )